توضيحات : *

كل جمعيت

كل جمعيت سرشماري شده حوزه سرشماري^(**) دماوند 58221 نفر و جمعيت نسبي در هر كيلومتر مربع 10 نفر بوده در شهر دماوند جمعا 4523 نفر و بقيه يا 53698 نفر در ساير نقاط واقع در حوزه سرشماري دماوند كه كمتر از پنجهزار نفر جمعيت داشتند سرشماري شدند.

جدول شماره 1 ـ كل جمعيت را بتفكيك تعداد مردان و زنان مقيم شهر دماوند و هر يك از نقاط كمتر از پنجهزار نفر نشان ميدهد.

بعضي از مشخصات برجسته دهات

حوزه سرشماري بندر لنگه داراي 188 ده كمتر از پنجهزار نفر بود كه از آن 109 ده داراي شوراي ده و 49 ده داراي مدرسه دولتي يا ملي و فقط 7 ده يا 4 درصد از مجموع دهات داراي درمانگاه يا موسسات بهداشتي ديگر بودند. صد و سيزده ده مسجد داشتند و 120 ده داراي گرمابه عمومي بودند در58 ده يك يا چند راديو وجود داشت در 58 درصد از دهات قسمتي يا همه زمينها اربابي يعني متعلق بمالكين غيركشاورز و 86 درصد از دهات قسمتي يا همه زمينها تعلق بمالكين كشاورز داشت.

اين اطلاعات در جدول شماره 2 مفصلا نشان داده شده است.

سن و جنس

اگر چه دراين حوزه سرشماري تعداد مردان بيش از زنان بود ولي اختلاف قابل توجهي در نقاط مختلف اين حوزه وجود داشت در 103 محل تعداد مردان بيش از تعداد زنان بود در 8 نقطه تعداد مرد و زن مساوي و در 78 نقطه تعداد مردان كمتر از زنان بود. دركل حوزه سرشماري 29231 نفر مرد و 28990 نفر زن وجود داشت اين ازدياد مردان بزنان تقريبا در كليه سنين ديده ميشد.

در اكثر نقاط حوزه سرشماري ميانه سني مردان كمتر از ميانه سني زنان بود. ميانه سني مردان و زنان تواما در حدود 18 سال براي كل حوزه سرشماري و در حدود 19 سال براي شهر دماوند بود.

جدول شماره 3 ـ جمع كل نفوس حوزه سرشماري دماوند را كه برحسب سن و جنس طبقهبندي شدهاند نشان ميدهد. اين جدول حاوي اطلاعات مشابهي براي شهر دماوند و بقيه نقاط حوزه سرشماري دماوند است.

وضع زناشوئي

در جمعيت از 15 ساله ببالاي تمام نقاط حوزه سرشماري دماوند نسبت زنان داراي همسر بيش از مردان داراي همسر بود. در كل حوزه اين نسبت براي زنان 73 درصد و براي مردان 71 درصد بود ساير نسبتهاي وضع زناشوئي براي زنان در حوزه سرشماري دماوند تقريبا عبارت بود از زنان بيوه 16 درصد زنان بيهمسر در اثر طلاق 1 درصد زنانيكه اصلا ازدواج نكرده بودند 10 درصد و نيز ساير نسبتهاي وضع زناشوئي براي مردان نشان ميدهد كه 2 درصد همسرشان فوت شده و كمتر از 1 درصد همسرشان را طلاق گفته و 27 درصد بقيه اصلا ازدواج نكرده بودند.

بطوركلي حد متوسط سن شوهران بيشتر از حد متوسط سن همسرانشان ميباشد زيرا مردان جوان در سنين پائين بعكس دختران جوان كمتر ازدواج مينمايند و اين امر را همچنين نسبت بين زنان بيوه كه بمراتب بيشتر از مردان زن مرده ميباشد تائيد ميكند. درگروه سني 15 تا 24 ساله فقط 14 درصد از مردان همسر داشتند درصورتيكه 67 درصد از زنان داراي همسر بودند از طرف ديگر درگروه سني 45 ساله ببالا فقط 4 درصد ازمردان همسرشان فوت شده بود درحاليكه 48 درصد از زنان بيوه بودند و اين اختلاف اين حقيقت را ميرساند كه بطور متوسط سن شوهر زيادتر از سن همسر او است.

جدول شماره 4 ـ وضع زناشوئي جمعيت 15 ساله ببالا را برحسب سن و جنس درحوزه سرشماري دماوند نشان ميدهد و حاوي اطلاعات مشابه براي شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري ميباشد.

سواد

در تمام نقاط حوزه سرشماري دماوند نسبت مردان باسواد بطور قابل ملاحظهاي از زنان باسواد بيشتر بود. سي درصد از مردان و 7 درصد از زنان 10 ساله ببالا قادر بخواندن و نوشتن بودند. نسبت افراد باسواد در شهر دماوند 40 درصد بود و 16 درصد از مردم نقاط كمتر از 5000 نفر قادر بخواندن و نوشتن بودند.

افزايش امكانات تحصيلي در سالهاي اخير مخصوصا براي بانوان از اينجا معلوم ميشود كه نسبت افراد باسواد در بين خردسالان بيش از بزرگسالان است نسبت اشخاص باسواد در كل حوزه سرشماري براي افراد كمتر از20 ساله 34 درصد براي افراد 20 ساله ببالا 12 درصد بود پيشرفتهاي اخير در باسواد كردن بانوان در موقع مقايسه نسبت زنان جوان باسواد به زنان مسن باسواد بخوبي مشهود ميشود چنانكه 17 درصد از زنان 10 تا 19 ساله و فقط 1 درصد از زنان 45 ساله ببالا باسواد بودند در بين مردان 10 تا 19 ساله 49 درصد و دربين مردان 45 ساله ببالا 13 درصد باسواد وجود داشت.

جدول شماره 5 ـ وضع سواد جمعيت حوزه سرشماري دماوند را كه برحسب سن و جنس طبقهبندي شده است نشان ميدهد و حاوي اطلاعات مشابه براي شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري دماوند ميباشد.

تحصيلات

از جمعيت 10 ساله ببالا 14 درصد در كل حوزه سرشماري و30 درصد در شهر دماوند يك يا چند سال از تحصيلات رسمي را تكميل نموده بودند. و در حدود 5 درصد در حوزه سرشماري و 16 درصد در خود شهر تحصيلات ابتدائي^(*) را بپايان رسانده بودند. نسبت افراديكه تحصيلات بيشتري داشتند در كل حوزه دماوند چنين بود: كمتر از 1 درصد تحصيلات متوسطه را تمام كرده و 17 نفر سه سال يا بيشتر دوره دانشكده را تكميل كرده بودند البته اين نسبتها براي شهر دماوند قدري بيشتر بود.

امكانات تحصيلي براي مردان بطور قابل توجهي بيشتر از زنان بوده است و اين موضوع از مقايسه نسبت مردان به زنانيكه يك يا چند سال مدرسه ديدهاند بخوبي مشهود ميشود نسبت كسانيكه يك يا چند سال تحصيل رسمي دارند عبارتند از 22 درصد براي مردان و 6 درصد براي زنان. ميانه سالهاي تحصيلي براي مردان و زنان تغريبا برابر يعني نزديك به 5 سال بود.

جدول شماره 6 ـ آخرين مدرك تحصيلي جمعيت ده ساله ببالا را در كل حوزه شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري دماوند برحسب سن و جنس نشان ميدهد.

مذهب

نزديك به 100 درصد افراد حوزه سرشماري دماوند مسلمان بودند و در شهر دماوند اين نسبت 99 درصد بود و نسبت كم باقيمانده شامل مسيحيان ـ كليميان ـ زرتشتيان و ساير مذاهب ميشد.

جدول شماره 7ـ وضع مذهب جمعيت كلل حوزه و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري دماوند را كه برحسب جنس طبقهبندي شده نشان ميدهد.

محل تولد

نود و سه درصد از كسانيكه در حوزه سرشماري دماوند مقيم بودند در داخل حوزه مزبور و 5 درصد در شهرستانهاي مجاور و 2 درصد در قسمتهاي ديگر ايران و تنها عده بسيار قليلي هم در خارج از ايران بدنيا آمده بودند جمعيت متولد در خارج از اين حوزه سرشماري 3849 نفر بود كه از آن عده 2011 نفر در تهران و 631 نفر در سمنان و 148 نفر در تبريز و 81 نفر در ساري و 74 نفر در اصفهان و 64 نفر در اراك و 50 نفر در ساوه و 48 نفر در كاشان و بقيه متولدين ساير شهرستانها يا كشورهاي خارجي بودند. متولدين در خارج از كشور 8 نفر و عبارت بودند از 6 نفر متولدين عراق و 2 نفر متولدين روسيه و كليه اين 8 نفر در بقيه نقاط حوزه سرشماري مقيم بودند.

نسبت كسانيكه هم متولد و هم مقيم در اين حوزه سرشماري بودند در سنين مختلف تفاوت مختصري داشت بعبارت ديگر 90 درصد از كسانيكه سنشان 35 تا 44 سال بود و 96 درصد آنهائيكه سنشان كمتر از 5 سال بود متولد و مقيم حوزه سرشماري دماوند بودند.

جدول شماره 8 ـ ساكنين حوزه سرشماري دماوند را برحسب شهرستان و يا كشور محل تولد نشان ميدهد.

جدول شماره 9 ـ حاكي از اطلاعات مزبور بتفكيك سن دركل حوزه و شهر بقيه نقاط حوزه سرشماري ميباشد.

شاغلين و بيكاران

هفتاد و هفت درصد يا 15 هزار نفر از مردان ده ساله ببالاي ساكن حوزه سرشماري دماوند بكار اشتغال داشتند. در شهر دماوند 71 درصد يا يك هزار نفر از مردان بكار مشغول بودند. از تمام مردان بين 25 تا 54 ساله 98 درصد بكار اشتغال داشتند و اين رقم بزرگترين نسبت مردان شاغل بكار در سنين مختلف بود. نسبت مردان در جستجوي كار در كل حوزه سرشماري 2 درصد و در شهر7 درصد بود نسبت مردانيكه نه شاغل بكار و نه در جستجوي كار بودند در كل حوزه در حدود21 درصد و در شهر دماوند 23 درصد بوده اكثريت اين افراد غيرفعال را در سنين پائين محصلين تشكيل ميدادند. در بين زنان از ده ساله ببالا كه درحوزه سرشماري دماوند سكونت داشتند 83 درصد خانهدار و فقط 4 درصد شاغل بكار و تنها 8 نفر در جستجوي كار بودند.

رقم زنان شاغل بكار در هرگروه سن نشان ميدهد. كه زنان جوان بالنسبه بيشتر در سنين قبل از ازدواج بكار مشغول بودند و حال آنكه در سنين ازدواج و پرورش فرزند كمتر شاغل بكار بودند. و نيز عده بيشتري از زنان مسنتر و شايد زنان بيوه براي تامين معاش خود بكار اشتغال داشتند.

جدول شماره 10ـ وضع فعاليت اقتصادي جمعيت از ده ساله ببالا را برحسب سن و جنس در كل حوزه و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري دماوند نشان ميدهد.

وضع اشتغال

درحوزه سرشماري دماوند جمعا تعداد 16 هزار نفر از افراد ده ساله ببالا اظهار كرده بودند كه بكارهاي سودمند انتفاعي اشتغال دارند. از اين گروه شاغلين 41 درصد مزدبگير بوده و براي كارفرمايان غير دولتي كار ميكردند و 11 درصد مستخدم دولت و كمتر از 1 درصد كارفرما بودند كه يك يا چند نفر كارگر در استخدام داشتند و39 درصد عهده دار انجام كار خود بودند بدون اينكه كارگري در استخدام داشته باشند و 6 درصد هم كارگر خانوادگي بودند كه بدون دريافت مزدي در كارگاههائيكه تعلق بخانواده خودشان داشت كار ميكردند.

شغل

شصت و سه درصد از مردان شاغل بكار حوزه سرشماري دماوند اظهار كرده بودند كه بشغل زراعت و 15 درصد بحرفههاي صنعتي و 5 درصد بخدمات و (سرويسها) و 4 درصد بفروش و 3 درصد بامور اداري و 10 درصد بقيه بكارهاي گوناگون ديگر از قبيل مشاغلحملو نقل و مشاغل حرفهاي و استخراج معدن و غيره اشتغال داشتند. شصت و سه درصد از زنان شاغل بكار در حرفه هاي صنعتي و 18 درصد بخدمات (سرويسها) و 11 درصد به زراعت و 4 درصد به مشاغل حرفهاي و 4 درصد بقيه بكارهاي ديگر اشتغال داشتند. در ميان زنان و مردان شاغل بكار عدهايكه در مشاغل استخراج معدن و حرفه هاي صنعتي كار ميكردند جوانتر از آنهائي بودند كه اشتغال بكارهاي ديگر داشتند سن مردان و زنان شاغل بكار در اموري كه مستلزم تعليمات تجربيات بيشتري بود مانند مشاغل مربوط بامور اداري و منشي گري بيش از سن افرادي است كه بكارهاي ديگر اشتغال داشتند.

جدول شماره 11ـ تقسيمات عمده مشاغل را برحسب سن و جنس در جمعيت شاغل بكار از ده ساله ببالا در كل حوزه و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري دماوند نشان ميدهد.

جدول شماره 12ـ با تفصيل بيشتري حاوي طبقات مختلف مشاغل برحسب جنس و وضع اشتغال در جمعيت شاغل بكار از ده ساله ببالاي كل حوزه سرشماري و شهر دماوند ميباشد.

فعاليت دستهجمعي صنعتي

شصت و يك درصد از شاغلين بكار در كشاورزي و 10 درصد در توليدات صنعتي و نوسازي و9 درصد در خدمات (سرويسها) و 7 درصد در ساختمان و 5 درصد در حمل و نقل و 9 درصد بقيه در تجارت و برق و استخراج معدن و ساير امور صنعتي فعاليت مينمودند. و اين نسبتها بين شهر دماوند و بقيه نقاط حوزه سرشماري مزبور مخصوصا در فعاليتهاي كشاورزي و خدمات (سرويسها) مختلف بود. بطوريكه در شهر دماوند 21 درصد در كشاورزي و 25 درصد بخدمات (سرويسها) اشتغال داشتند در حاليكه در بقيه نقاط حوزه اين ارقام براي كشاورزي 64 درصد و براي خدمات (سرويسها) 7 درصد بوده است.

جدول شماره 13ـ تقسيمات عمده فعاليت صنعتي جمعيت شاغل بكار از ده ساله ببالا را در كل حوزه و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري دماوند برحسب سن و جنس نشان ميدهد.

جدولشماره 14ـ با تفصيل بيشتري شامل فعاليت صنعتي جمعيت شاغل بكار بتفكيك جنس و وضع اشتغال براي حوزه سرشماري و شهر دماوند ميباشد.

خانوار

خانوارهاي سرشماري شده در حوزه سرشماري دماوند 10838 خانوار بود كه از اين عده 1017 خانوار درشهر دماوند و 9821 خانوار در بقيه نقاط حوزه مزبور سرشماري شده بودند. ميانه نفرات خانوار دركل حوزه سرشماري و همچنين شهر دماوند 5 نفر بود در 20 درصد خانوارهاي حوزه سرشماري دماوند فقط يكنفر باسواد وجود داشت و در 19 درصد خانوارها دو و يا چند نفر باسواد بودند و در61 درصد خانوارها كسي قادر بخواندن و نوشتن نبود. ده درصد خانوارهاي كل حوزه سرشماري اظهار نموده بودند كه هيچيك از افراد خانوار آنها شاغل بكار نيست و 65 درصد اظهار كرده بودند كه فقط يكنفر شاغل بكار در بين افراد خانوار وجود دارد و 25 درصد بقيه اظهار كرده بودند كه دو يا چند نفر از افراد خانوار آنها بكار اشتغال دارند.

جدول شماره 15ـ خانوارهاي كل حوزه و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري دماوند را بتفكيك تعداد نفرات و عده باسواد در هرخانوار نشان ميدهد.

جدول شماره 16ـ حاوي طبقهبندي خانوارها برحسب نفرات آنها و تعداد افراد شاغل بكار در هرخانوار است.

صنايع خانگي

فقط 206 خانوار از 11 هزار خانوار حوزه سرشماري دماوند اظهار كرده بودند كه براي دريافت مزد يا استفاده شخصي بساختن و توليد بعضي محصولات صنايع خانگي در داخل خانه اشتغال دارند. در اين خانوارها 213 كارگاه صنايع خانگي وجود داشت كه از اين تعداد 9 كارگاه در داخل شهر دماوند بود.

مهمترين اين صنايع در كل حوزه سرشماري و همچنين شهر دماوند تهيه و توليد قالي و گليم و زيلو و غيره بود.

جدول شماره 17ـ انواع صنايع خانگي را در كل حوزه سرشماري و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري دماوند نشان ميدهد.

نوع ساختمان و وضع تصرف

تقريبا 59 درصد از واحدهاي مسكوني در حوزه سرشماري از خشت ساخته شده بود و اين نسبت براي شهر دماوند و همچنين 33 درصد در واحدهاي مسكوني كل حوزه از گل ساخته شده بودند و در شهر خانه گلي وجود نداشت مصالح عمده بكار رفته در 2 درصد از واحدهاي مسكوني كل حوزه و 14 درصد از واحدهاي مسكوني شهر دماوند از مخلوط آجر و خشت بود چند درصد باقيمانده از واحدهاي مسكوني كل حوزه عبارت بودند از سنگي و چادري و چوبي ـ آجري و خشتي و 76 درصد ساكنين حوزه سرشماري اظهار كرده بودند كه مالك منزل مسكوني خود هستند 9 درصد اظهار كرده بودند كه در منازل اجارهاي ساكن ميباشند 14 درصد اظهار كرده بودند كه در منازلي سكونت دارند كه متعلق بخودشان نيست و در عين حال اجاره هم نميپردازند. در شهر دماوند 16 درصد از خانوارها اجاره نشين بودند در صورتيكه در بقيه نقاط حوزه سرشماري فقط 8 درصد در منازل اجارهاي زندگي ميكردند.

در حوزه سرشماري دماوند نسبت مالكين ساكن خانههاي خشتي بيش از نسبت مالكين ساكن در انواع ديگر واحدهاي مسكوني بوده در شهر دماوند 68 درصد و در بقيه نقاط حوزه سرشماري 81 درصد در منازل ساخته شده از خشت بوسيله خود مالك اشغال شده بود.

جدول شماره 18ـ ساختمان و وضع تصرف واحدهاي مسكوني را دركل حوزه و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري نشان ميدهد.

---

_* - مناسب آنستكه براي فهم صحيح اين توضيحات در مندرجات صفحات مربوط بتعاريف كه بعد از توضيحات آمده است دقت شود.

_** - بمنظور استخراج نتايج سرشماري عمومي تمام كشور به 119 منطقه تقسيم شد كه حوزه سرشماري دماوند يكي از آنهاست حدود اين حوزه سرشماري با حدود شهرستان مطابقت نداشته و شامل دهستانهاي دماوند ـ سياه رود دماوند ـ فيروزكوه ـ بوده است.

_* - كسانيكه مدرك يكي از كلاسهاي متوسطه يا دانشكده را داشتند مسلما دوره ابتدائي را باتمام رسانده و در اينجا جزو آن عده از كساني حساب شدهاند كه مدرسه ابتدائي را تمام كردهاند.